یکى از مشهورترین مساجد اسلامى که در قرن اول هجرى توسط قبایل عرب در شمال غربى مسجد جامع کوفه به فاصله حدود دوکیلومتر ساخته شده است؟ مسجد شریف سهله است که در منابع تاریخى از آن با نام هایى چون مسجد سهیل، بنى ظفر و عبدالقیس ... (1) یاد شده است.
 این مسجد در زمینى خالى از سکنه ساخته شده که اطراف آن پوشیده از ماسه هاى قرمز است.
 مجموع فضاى مسجد از دو قسمت شبستان و صحن تشکیل شده است. در بخش هاى مختلف صحن مسجد، محراب هایى ساخته شده است که به نام پیامبران و ائمه اطهار(ع) نامگذارى شده اند و در اصطلاح آن ها را مقام مى خوانند. این مقام ها عبارتند از: مقام حضرت ابراهیم (ع)، مقام حضرت یونس (ع)، مقام حضرت ادریس (ع)، مقام حضرت صالح (ع)، مقام حضرت سجاد(ع)، مقام امام صادق (ع)، و مقام امام زمان (ع)؟ این مقام در قسمت میانى مسجد، کمى مایل به سمت جنوب، در بین مقام هاى امام سجاد(ع) و حضرت یونس(ع)قرار دارد.
 امروزه ساختمانى به طول 80 متر و عرض 5/5 متر در این محل بنا شده است.
 حضرت ولى عصر(ع) در این مقام، نماز و دعا و نیایش به جاى آورده اند و عالم بزرگوار علامه بحر العلوم آن حضرت را در این مکان شریف، در حال مناجات با پروردگار زیارت کرده اند.
 گذشته از آن، گزارش هاى بسیارى از ملاقات با آن حضرت در این مسجد مبارک در طول تاریخ نقل شده است که این امر سبب اقبال بسیار عاشقان و شیفتگان خالص آن حضرت به این مکان شریف گشته و در نتیجه ساختمان این قسمت، بارها توسط شیعیان مخلص تجدید بنا شده است. براى این مقام زیارتنامه مخصوصى درکتب روایى نقل شده است که به همراه سایر دعاها و عبادات به جاى آورده مى شود.
 در مجموعه روایات با تعابیر مختلفى از جایگاه معنوى و منزلت مسجد سهله یاد شده است. مى توان گفت از اخبار چنان معلوم مى شودکه بعد از مسجد اعظم کوفه، مسجدى به فضیلت این مسجد وجود ندارد.
 ابو بصیر نقل کرده است که امام صادق(ع)به ایشان فرمودند: اى ابا بصیر گویى روزى را مى بینم که حضرت مهدى(ع)با خانواد ه ا ش در مسجد سهله فرود مى آیند. ابو بصیر مى گوید: به حضرت صادق(ع)عرض کردم آن مسجد منزل قائم(ع)خواهد بود؟ حضرت فرمودند: آرى، این مسجد منزل حضرت ادریس (ع)و حضرت ابراهیم(ع)بوده است و خدارند هیچ پیامبرى را به پیامبرى مبعوث نکرده است . مگر آن که وى در این مسجد نمازگزارده است. مسکن حضرت خضر(ع) در این مسجد است .هرکسى در این مسجد اقامت داشته باشد، مثل آن است که در چادرپیامبر اکرم(ص)اقامت دارد ... هرکس در این مکان شریف نماز به جاى آورد و به دنبال آن با نیت خالص دعا کند؟ حاجت او برآورده مى شود و اگرکسى از ترس امرى به آن جا پناه ببرد، خداوند وى را از آن خطر در امان نگه مى دارد. ابو بصیر مى گوید به امام صادق(ع)عرض کردم: به درستى که این مکان شریف بسیار فضیلت دارد. حضرت فرمودند: آیا باز فضیلت هاى آن را بشمارم. عرض کردم: آرى .
 حضرت فرمودند: مسجد سهله از جمله مکان هایى است که خداوند تبارک و تعالى دوست دارد در آن جا دعا خوانده شود. هیچ شب و روزى نیست مگر آنکه ملائکه این مسجد را زیارت مى کنند و در آن جا به عبادت خدا مشغول مى شوند. اگر من در نزدیک این مسجد ساکن بودم همه نمازهایم را در آن جا به جاى مى آوردم... بعد ابو بصیر مى گوید به حضرت صادق(ع)عرض کردم: قائم(ع)همیشه آن جا خواهند بود؟ حضرت فرود ند: آرى (2).
 آداب و اعمال مسجد سهله در مفاتیح الجنان آمده است (3) . بسیارى ازکسانى که تشرف به محضر حضرت مهدى(ع)را درخواست مى کردند، چهل شب جمعه از مسجدکوفه به مسجد سهله مى رفتند یا چهل شب چهارشنبه در مسجد سهله بیتوته و عبادت مى کردند تا به فیض حضور نائل شوند .
 حضرت آیة الله مرعشى نجفى(ع)مى گوید: در ایام تحصیل علوم دینى و فقه اهل بیت(در نجف اشرف، شوق زیادى جهت دیدار جمال مولایمان بقیة الله الاعظم(ع)داشتم. با خود عهدکردم چهل شب چهارشنبه پیاده به مسجد سهله بروم، به این نیت که جمال آقا صاحب الامر(ع) را زیارت کنم و به این فوز بزرگ نایل شوم. تا 35 یا 36 شب چهارشنبه ادامه دادم. تصادفاً در این شب، رفتنم از نجف به تأخیر افتاد و هوا ابرى و بارانى بود. نزدیک شب وحشت و ترس وجود مرا فراگرفت، مخصوصا از زیادى قطاع الطریق و دزدها. ناگهان صداى پایى را از پشت سر شنیدم که بیشتر موجب ترس و وحشتم گردید. برگشتم به عقب، سید عربى را با لباس اهل بادیه دیدم، نزدیک من آمد و با زبان فصیح گفت: اى سید سلام علیکم. ترس ووحشت به کلى از وجودم رفت و اطمینان و سکون نفس پیداکردم و تعجب آور بودکه چگونه این شخص در تاریکى شدید، متوجه سیادت من شد و در آن حال من از این مطلب غافل بودم . به هر حال سخن مى گفتیم و مى رفتیم از من سؤال کرد: کجا قصد دارى؟ گفتم: مسجد سهله. فرمود: به چه جهت گفتم: به قصد تشرف و زیارت ولى عصر. مقدارى که رفتیم به مسجد زید بن صوحان که مسجدکوچکى است نزدیک مسجد سهله رسیدیم. داخل مسجد شده و نماز خواندیم و بعد از دعایى که سید خواند گویى دیوار و سنگ ها با او آن دعا را مى خواندند- احساس انقلابى عجیب در خود نمودم که از وصف آن عاجزم .
 بعد از دعا سید فرمود: سید توگرسنه اى، چه خوب است شام بخورى. پس سفره اى راکه زیر عبا داشت بیرون آورد و در آن سه قرص نان و دو یا سه خیار سبز تازه بود . مثل اینکه تازه از باغ چیده و آن وقت چله زمستان و سرماى زننده اى بود و من منتقل به این معنا نشدم که این آقا این خیار تازه سبز را در این فصل زمستان ازکجاآورده؟ طبق دستور آقا شام خوردم.سپس فرمود: بلند شو تا به مسجد سهله برویم . داخل مسجد شدیم . آقا مشغول اعمال وارده در مقامات شد و من هم متابعت آن حضرت انجام وظیفه مى کردم و بدون اختیار نماز مغرب و عشا را به آقا اقتداکردم و متوجه نبودم که این آ قاکیست بعد از آن که اعمال تمام شد، آن بزرگوار فرمود: اى سید آیا مثل دیگران بعد از اعمال مسجد سهله به مسجدکوفه مى روى یا در همین جا مى مانى؟ گفتم: مى مانم و سپس در وسط مسجد در مقام امام صادق(ع) نشستیم. به سید گفتم: آیا چاى یا قهوه یا دخانیات میل دارى آماده کنم در جواب کلام جامعى را فرمود: این امور از فضول زندگى است و ما از این فضولات دوریم.
 این کلام در اعماق وجودم اثرگذاشت، به نحوى که هرگاه یادم مى آید ارکان وجودم مى لرزد.
 به هر حال مجلس نزدیک دو ساعت طول کشید و در این مدت مطالبى ردَ و بدل شدکه به بعضى از آن ها اشاره مى کنم.
 1. در رابطه با استخاره سخن به میان آمد. سید عرب فرمود: اى سید با تسبیح به چه نحو استخاره مى کنى
 گفتم: سه مرتبه صلوات مى فرستم و سه مرتبه مى گویم: استخیر الله برحمته خیرة فی عافیة پس قبضه اى از تسبیح راگرفته مى شمارم.اگر در تا بماند بد است و اگر یکى ماند خوب است.فرمود: براى این استخاره، باقى مانده ا ى است که به شما نرسیده و آن این است که هرگاه یکى باقى ماند، فوراً حکم به خوبى استخاره نکنید؟ بلکه توقف کنید و دوباره بر ترک عمل استخاره کنید. اگر زوج آمدکشف مى شود، استخاره اول خوب است، اما اگر یکى آمدکشف مى شودکه استخاره اول میانه است .
 2. از جمله مطالب در این جلسه تاکید سید عرب بر تلاوت و قرائت این سوره ها بعد از نمازهاى واجب بود. بعد از نماز صبح سوره یاسین و بعد از نماز ظهر سورهَ عم ، بعد از نماز عصر سوره نوح و بعد از نماز مغرب سوره واقعه و بعد از نماز عشاء سوره ملک.
 3. دیگر اینکه تاکید فرمودند: بر دو رکعت نماز بین مغرب و عشاکه در رکعت اول بعد از حمد هر سوره اى خواستى مى خوانى و در رکعت دوم بعد از حمد سوره واقعه مى خوانى و فرمود: کفایت مى کند این از خواندن سوره واقعه بعد از نماز مغرب تاکید فرمود که: بعد از نمازهاى پنجگانه این دعا را بخوان: "اللهم سرَحنى عن الهموم و الغموم و وحشة الصدر و وسوسة الشیطان برحمتک یا ارحم الراحمین "
 4 . و دیگر تاکید بر خواندن این دعا بعد از ذکر رکوع در نمازهاى یومیه خصوصأ رکعت آخر: " اللهم صل على محمد و آل محمد و ترحم على عجزنا واغثنا بحقهم . درتعریف و تمجید از شرایع الاسلام مرحوم محقق حلى فرمود: تمام آن مطابق با واقع است مگرکمى از مسایل آن
 5 . تاکید بر خواندن قرآن و هدیه کردن ثواب آن، براى شیعیانى که وارثى ندارند، یا دارند لکن یاد از آن ها نمى کنند.
 6. تحت الحنک را زیر حنک قرار دادن و سر آن را در عمامه قرار دادن؟ چنانکه علماى عرب به همین نحو عمل مى کنند و فرمود: در شرع این چنین رسیده است.
 7. تاکید بر زیارت سیَد الشهدا (ع).
 8. دعا در حق من و فرمود: قرار دهد خدا تو را از خدمتگزاران شرع.؟
 9. پرسیدم نمى دانم آیا عاقبت کار خیر است و آیا من نزد صاحب شرع مقدس روسفیدم؟ فرمود: عاقبت تو خیر و سعیت مشکور و روسفیدى .
 گفتم: نمى دانم آیا پدر و مادر و اساتید و ذوى الحقوق از من راضى مستند یا نه؟ فرمود: تمام آن ها از تو راضى اند ر درباره ات دعا مى کنند.
 استدعاى دعاکردم براى خودم که موفق باشم براى تألیف و تصنیف.دعا فرمودند. در این جا مطلب دیگرى است که مجال تفصیل و بیان آن نیست. پس خواستم از مسجد بیرون روم به خاطر حاجتى، آمدم نزد حوض که در وسط راه قبل از خارج شدن از مسجد قرار دارد. به ذهنم رسید چه شبى بود و این سید عرب کیست که این همه با فضیلت است؟ شاید همان مقصود ومعشوقم باشد تا به ذهنم این معنى خطورکرد، مضطرب برگشتم و آن آقا را ندیدم وکسى هم در مسجد نبود.یقین پیداکردم که آقا را زیارت کردم و غافل بودم. مشغول گریه شدم و همچون دیوانه اطراف مسجدگریه مى کردم تا صبح شد؟ چون عاشقى که بعد از وصال مبتلا به هجران شود.این بود اجمالى از تفصیل که هروقت آن شب یادم مى آید، بهت زده مى شوم (4)
 
 
 ___________________________________________
 1. "سهله "که اکثرا آن را به سین مفتوحه ضبط کوده اند به "زمین هموار"گفته مى شود و بعضى هم به سین مکسور خوانده اندکه ب معنى "خاک ماسه مانند است که به وسیله سیل در مسیل ها جمع مى شود. بنابراین نامگذارى این مسجد به سهله به لحاظ جنس خاک آن منطقه بوده است و همین طور در علت تسمیه آن به نام هاى دیگرگفته اندکه "سهیل " نام سازنده آن مسجد است و "عبدالقیس " نام طایفه اى است که این مسجد در منطقه سکونت آن ها بنا شده است و "بنى ظفر" هم یکى از طایفه هاى قبیله عبدالقیس است و... ابن الفقیه روایت مى کند حضرت على(ع) فرمودند: درکوفه چهار بقعه مقدس وجود دارد که چهار مسجد در آن ساخته شده است. به آن حضرت عرض شد آن هاکدام مساجدند. حضرت فرمود: یکى از آن ها مسجد ظفر یا همان مسجد سهله است.
 2. بحارالانوار، ج97ص 435.
 3. نشریه موعود، شماره39ص 48
 4. نشریه موعود، شمار120

منبع: شبکه امام مهدی علیه السلام

شما مي توانيد ساير مطالب مرتبط با امام زمان عليه السلام را در اينجا مشاهده بفرماييد

ارسال نظر

نام *
ایمیل
کد امنیتی   

ارسال